Sporna interpretacija istraživanje nasleđa: Reagovanje Muzeja Jugoslavije

127


POVODOM teksta "Obnova štafete i Brozovog kulta", objavljenog u "Novostima" 13. juna, reagovao je Muzej Jugoslavije, tvrdeći da je u njemu "izneta sporna interpretacija umetničkog rada međunarodno priznatog i višestruko nagrađivanog kolektiva 'Karkatag', koji se realizuje u muzeju, a koji se dovodi u vezu sa tumačenjem ukupne koncepcijske i programske opredeljenosti ove institucije": – Muzej Jugoslavije čuva kulturna dobra od izuzetne kulturno-istorijske vrednosti, a pojedini predmeti u njegovim zbirkama deo su svetske kulturne baštine, što ga čini neizostavnim izvorom za proučavanje i razumevanje istorije i nasleđa 20. veka. Svojim pristupom u interpretaciji i predstavljanju nasleđa, Muzej je lokalno i međunarodno priznat kao institucija koja razvija inovativne i primenjuje savremene muzeološke prakse. Otuda je u internacionalnim okvirima često prepoznat kao važan i relevantan partner različitim institucijama, organizacijama i pojedincima u procesima (re)interpretacije jugoslovenskog nasleđa i razvijanja novih metodoloških pristupa. Ovakva orijentacija Muzeja, kao mesta dijaloga i razmene različitih stanovišta, vidljiva je kako u raznorodnim programskim aktivnostima, tako i u pristupu rada na stalnoj postavci u zgradi Stari muzej. U ovom objektu, koji je deo kompleksa Muzeja Jugoslavije, posetioci mogu pratiti kako se taj rad razvija, započet sučeljavanjem dva nasleđena fonda – Muzeja revolucije i Memorijalnog centra Josip Broz Tito, čijim spajanjem je i nastao Muzej (istorije) Jugoslavije 1996. godine. Pod nazivom Muzejska laboratorija, rad na aktuelnoj postavci transformiše se u polje istraživanja, eksperimenta i kreacije, u čemu učestvuju kustosi, relevantni stručnjaci, umetnici, sa ciljem da se izloženi predmeti sagledaju kroz prizmu višestrukih interpretacija i da se kroz zajednički rad promišljaju i razmenjuju ideje o jugoslovenskom nasleđu – stoji u saopštenju. Muzej Jugoslavije ističe da je upravo u duhu pomenutog pristupa, koji podrazumeva uključivanje raznih aktera koji iz različitih pozicija propituju i (re)interpretiraju pojave iz jugoslovenskog perioda, dat prostor za umetničko istraživanje kolektivu "Karkatag": – Članovi i članice kolektiva "Karkatag" već jedanaest godina deluju u polju interaktivne umetnosti i novih medija, a učestvovali su na brojnim izložbama, festivalima i performansima u Srbiji, Nemačkoj, Engleskoj, Austriji, Poljskoj, Hrvatskoj, Francuskoj, Crnoj Gori. Kao deo nacionalne selekcije, "Karkatag" je nagrađen Zlatnom medaljom za pokretanje dijaloga na Praškom kvadrijenalu 2015. godine. Takođe, 2015. su dobili Nagradu za razvoj britanskog programa Gone in 20 Minutes za nove i hrabre umetničke projekte na otvorenom, a iste godine osvojili su i prestižnu The Oxford Samuel Beckett Theatre Trust nagradu i produkciju u Barbiken centru u Londonu za 2016, u saradnji sa britanskom grupom Collectif and Then. Njihov umetnički rad, pod nazivom n(ex)t y(o)u /novi revizionizam, biće predstavljen u više faza tokom narednih meseci u Muzeju Jugoslavije. U okviru prve faze raspisan je javni konkurs za dizajn štafete mladosti. U tekstu raspisa, autori se tendenciozno poigravaju jezikom savremenih pi-ar i marketinških agencija i na taj način ciljano artikulišu jedan krajnje ambivalentan odnos, kako prema istorijskom nasleđu na koje referiraju, tako i prema "novoj generaciji štafeta", koju učesnici konkursa treba da proizvedu. Otuda, reaktiviranje nasleđa u ovom slučaju ne podrazumeva nekritičku afirmaciju ni reprodukciju originalnog istorijskog i ideološkog konteksta, već je namera umetnika da otvore raspravu o tome na koji način se ta ideja može interpretirati u savremenom trenutku, kakav je aktuelan odnos zajednice prema tom nasleđu i, najzad, preko toga, kojim se to mehanizmima danas proizvode, preuzimaju i reinterpretiraju društvene vrednosti. Upravo na nivou programskih aktivnosti i saradnje s drugim akterima, Muzej Jugoslavije nastoji ne samo da istorizuje jugoslovensko nasleđe, već i da iznova preispituje načine na koje ono rezonira u savremenom trenutku. Analizom i demistifikacijom jugoslovenskog iskustva, prema kojem je odnos uglavnom izrazito polarizovan u vidu jugonostalgije ili neželjenog nasleđa, Muzej pokušava da istakne njegovu kompleksnost i tako učestvuje u naporima da se izbegnu jednostrana i pojednostavljena tumačenja istorijskih procesa.Original Article